بدهکار و بستانکار
بدهکار و بستانکار دو ستونِ هر سندِ حسابداری‌اند.
بدهکار و بستانکار به زبانِ ساده
بدهکار و بستانکار نامِ دو طرفِ هر ثبت‌اند، نه به معنایِ «بدهکار بودنِ کسی». هر رویدادِ مالی چیزی را کم و چیزی را زیاد می‌کند؛ این دو اثر در دو ستون نوشته می‌شوند. مثلاً وقتی پول به صندوق می‌آید، صندوق در ستونِ بدهکار و منبعِ آن پول در ستونِ بستانکار می‌نشیند.
قاعدهٔ اصلی ساده است: جمعِ بدهکار با جمعِ بستانکار برابر است. سکان پیش از ثبتِ هر سند این برابری را می‌سنجد و سندِ نابرابر را ثبت نمی‌کند. برای همین دفاترِ سکان همیشه تراز می‌مانند.
یک مثال از بدهکار و بستانکار
بدهکار و بستانکار را در دریافتِ وجهِ «سبد نارون» ببینید. «نیلوفر» ۴۰٬۰۰۰ تومان از بدهی‌اش را نقد می‌پردازد:
| حساب | بدهکار (تومان) | بستانکار (تومان) |
|---|---|---|
| موجودی نقد و بانک؛ صندوق | ۴۰٬۰۰۰ | ۰ |
| حساب‌های دریافتنی؛ نیلوفر | ۰ | ۴۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۴۰٬۰۰۰ | ۴۰٬۰۰۰ |
پولِ صندوق زیاد شد و طلب از «نیلوفر» کم شد؛ دو ستون برابرند.
بدهکار و بستانکار در سکان کجا دیده می‌شود؟
بدهکار و بستانکار را در هر سند می‌بینید؛ هر سند دو ستونِ بدهکار و بستانکار دارد. همهٔ سندها با هم در صفحهٔ «دفتر روزنامه» در بخشِ «مالی و حسابداری» فقط در «سطحِ رابط»ِ «حرفه‌ای» دیده می‌شود و سطح را در «تنظیمات» عوض می‌کنید؛ در هر سطحی، سندِ هر فاکتورِ صادرشده در زبانهٔ «سند حسابداری»ِ جزئیاتِ همان فاکتور هست (مرجع صفحهٔ جزئیات فاکتور فروش). بخشِ «پشتِ صحنه» در صدور فاکتور فروش و ثبت دریافت وجه فاکتور همین دو ستون را برایِ مثالِ «سبد نارون» نشان می‌دهد.
بدهکار و بستانکار با چه چیزی اشتباه گرفته می‌شود؟
بدهکار و بستانکار با «بدهکار بودنِ مشتری» اشتباه گرفته می‌شود. اینکه «نیلوفر» به شما بدهکار است موضوعِ حساب دریافتنی است؛ ستونِ بدهکار فقط یک طرفِ سند است و می‌تواند برایِ صندوق، کالا یا هزینه باشد.
منابعِ بدهکار و بستانکار
- این سند ادعایِ قانونی ندارد. رفتار از کدِ سکان استخراج شده است (فهرستِ
sources).